Dizüstü için 7200 rpm disk alın
Dün Pardus 2009.2 kurulu olan dizüstü bilgisayarımdaki Seagate 320 GB 5400 rpm diskimi yine Seagate 500 GB 7200 rpm bir diskle değiştirdim. Makinede gözle görülür bir başarım artışı olduğundan, herkeste gördüğüm 7200 rpm disklere karşı olan çekinceyi biraz olsun azaltabilmek için basit bir inceleme yapmış olmayı sitedim. Doruk’un deyimiyle rakamları konuşturacak olursak:
Önce en basit ölçüm yolumuz hdparm ile bakalım, hdparm diskin sıralı okuma performansına bağımlı.
5400 rpm disk:
hdparm -t /dev/sdb
/dev/sdb:
Timing buffered disk reads: 186 MB in 3.02 seconds = 61.65 MB/sec
7200 rpm disk:
hdparm -t /dev/sda
/dev/sda:
Timing buffered disk reads: 296 MB in 3.01 seconds = 98.30 MB/sec
5400 rpm diskin ön belleği 8 MB, 7200 rpm diskin ön belleği ise 16 MB. Bu da başarımda fark yaratabileceğinden -T ile onları da ölçtüm, ancak %3 gibi ufak bir fark çıktı.
Sıralı okumada çok ciddi bir fark oluştu. Ancak günlük hayattaki kullanımda bence çok daha önemli olan rastgele erişimler. Çünkü video ya da ISO dosyaları ile çalışmak dışında normal bir kullanımda dosyaların boylarının küçük olması ve aynı anda birden fazla uygulamanın disk erişimleri çok fazla kafa hareketine neden oluyor. Bunu ölçmek için Seeker adlı güzel bir uygulama buldum. Aşağıdaki raporlarda yer alan linklerden indirebilirsiniz. Çok ufak bir C programı, gcc ile hemen derleyip kullanabilirsiniz. Uygulama 512 byte’lık okumaları diskin rastgele noktalarından yaparak mekanik bir disk için gerçekten en kötü senaryoyu yaratmış oluyor.
5400 rpm disk:
seeker /dev/sdb
Seeker v2.0, 2007-01-15, http://www.linuxinsight.com/how_fast_is_your_disk.html
Benchmarking /dev/sdb [305245MB], wait 30 seconds…………………………
Results: 45 seeks/second, 22.17 ms random access time
7200 rpm disk:
seeker /dev/sda
Seeker v2.0, 2007-01-15, http://www.linuxinsight.com/how_fast_is_your_disk.html
Benchmarking /dev/sda [476940MB], wait 30 seconds…………………………
Results: 57 seeks/second, 17.42 ms random access time
Evet rastgele okuma testlerinde de ciddi bir fark görünüyor.
Bu iki testte de sadece okuma performansını ölçmüş olmam bir eksiklik. Özellikle raid dizisi olsaydı, örneğin parity kullanan raid-5 bir diziyi rastgele yazma testi ile ipin ucuna götüreceğime eminim. 
Ancak çalışan ve kullanılan bir sistemde yazma başarımını bir disk bölümünde ölçebilirdim ve bu sefer diskin geometrik olarak sadece belirli bir bölgesi ile sınırlı kalırdım. Ayrıca elimde hazırda yazma başarımını ölçen bir uygulama yoktu. Ancak Seeker üzerinde kolayca değişik yapılabilir, tabi o zaman diskin farklı noktalarındaki başarımın etkisinin sonuca yansıması için sadece boş bir diskte ya da diskin %99′unu kaplayan boş bir disk bölümünde uygulanabilirdi.
Bu arada diskin dış bölümleri ile iç bölümleri arasındaki farkı da gözlemleme fırsatım oldu. dd ile disk bölümlerimi yeni diske kopyalarken %30′luk kapasitedeki ilk yarattığım partition’a kopyalama ortalama 75 MB/sn hızda başlayıp 70 MB/sn ile biterken, sonraki %70′lik bölümü kopyalama ortalama 60 MB/sn ile başlayıp 55 MB/sn ile bitti. Kopyalama sırasında dd’nin PID’ine -USR1 sinyali gönderirseniz (kill -USR1 pid), bitişte alacağınız hız ve GB bilgilerini o anda alabiliyorsunuz. Bu da geleneksel bir davranış olan takas alanının diskin ilk bölümü yapılmasını doğruluyordu.
Test sırasında 7200 rpm’lik disk dizüstü bilgisayarda dahili olarak takılıyken, 5400 rpm’lik disk e-SATA portundan bağlıydı. e-SATA; USB gibi disk performansını düşürmüyor, dahili portlardan farkı yok. Yine de eski diski kasaya takıp, Pardus çalışan CD ile açarak sonuçları doğruladım.
Önemli bir nokta da; en çekindiğim nokta olan 7200 rpm diskin kasa içinde ısı yaratması durumu tam tersi şekilde sonuçlandı. 7200 rpm disk ile hem boştayken hem de yoğun disk uygulamalarında makinenin genel sıcaklığı daha düşük seyrediyor. Örneğin eski diskte boştayken işlemci sıcaklığı hep 50 C derece arasında dolaşıyordu. 7200 rpm diski taktığımdan beri boştaki cpu sıcaklığı 45 C derecenin altına kadar iniyor. Md5 özeti çıkarma ya da büyük bir dizini tar’lama gibi diski yoğunlaştıran işlerde iki disk arasındaki sıcaklık farkı 10 C dereceye kadar çıktı. Bu bir dizüstü olduğundan kasa içindeki her şey işlemcinin de sıcaklığını arttırıyor. O nedenle sabit disk veya optik sürücü çalışırken işlemci sıcaklığı da bir miktar artıyor. Bendeki sensors-detect sadece işlemci sensörlerini bulduğundan diğer sensörleri ölçemedim, çok da uğraşmadım.
Sonuç olarak; eğer henüz fiyatı makul seviyelere inmeyen SSD’lere ulaşamıyorsanız, dizüstü bilgisayarınız için kesinlikle 7200 rpm bir disk öneririm. Fiyat açısından aynı kapasitedeki 5400 rpm disklere göre sadece 20-30 TL daha pahalı olan 7200 rpm diskler sayesinde SSD’ler alınabilir seviyelere ininceye kadar disk handikapını biraz olsun hafifletebilirsiniz.
yuksel dedi ki,
21 Ağustos 2010 @ 13:36
peki 7200 rpm’lik disk kullanımıyla dizüstü pil kullanım süresinde bir değişme oldu mu?
admin dedi ki,
22 Ağustos 2010 @ 10:09
Onu ölçmedim. Çünkü biraz zaman isteyen bir süreç. Diski sürekli yoracak, belki 200-300 GB’lık iso/mkv dosyaları döngü ile sürekli md5 özeti çıkarmaya bırakılıp zaman ölçülebilir, ama toplamda bu işlem 3-4 saatlik bir çalışma gerektiriyor.
Ayrıca bu da bir miktar aldatır. Çünkü sonuçta 7200 rpm disk daha performanslı olduğundan disk işlemleri daha çabuk sonuçlanıyor ve o noktada bir pil kazancı yaşanır. Yani 7200 rpm diskin daha fazla enerji tüketeceğini düşünsek bile, 100 GB dosyanın md5 özetini çıkardığımızda 7200 rpm disk daha erken bitirecek ve batarya da daha az harcamış olacak.
Şimdi yukarıdaki linklerden ulaşabileceğiniz data sheet’lerine baktım. 7200 rpm model erişim anında çok az daha fazla enerji tüketiyor. Belgeye göre boştayken 5400 rpm disk 0.68w, 7200 rpm disk 0.67w harcıyor. Erişim anında 5400 rpm model 1.3w, 7200 rpm model 1.55w harcıyor görünüyor.
fadike dedi ki,
26 Ağustos 2010 @ 10:42
/dev/sda: Samsung 80 GB IDE Sabit disk, 2002 yılında aldığıma göre ne zaman üretilmiştir acaba?
___________________
sudo hdparm -t /dev/sda
/dev/sda:
Timing buffered disk reads: 160 MB in 3.02 seconds = 53.01 MB/sec[/code]
___________________
/dev/sdb: Samsung 500 GB IDE Sabit disk, 2008 yılında almıştım.
___________________
sudo hdparm -t /dev/sdb
/dev/sdb:
Timing buffered disk reads: 254 MB in 3.02 seconds = 84.11 MB/sec
___________________
/dev/sdc: Samsung 1 TB Sabit disk, 1,5 yıl kadar oldu sanırım.
___________________
sudo hdparm -t /dev/sdc
/dev/sdc:
Timing buffered disk reads: 288 MB in 3.01 seconds = 95.73 MB/sec
___________________
/dev/sdd: Western Digital 1 TB harici sabit disk, daha altı ay olmadı alalı.
___________________
sudo hdparm -t /dev/sdd
/dev/sdd:
Timing buffered disk reads: 92 MB in 3.04 seconds = 30.24 MB/sec
___________________
Sıralamaya bakarsak eğer en iyi başarımılı (performans Türkçe bir sözcük değildir; karşılığı ise başarımdır):
* ]/dev/sdc, Samsung 1 TB HDD,
* /dev/sdb, Samsung 500 GB HDD,
* /dev/sda, Samsung 80 GB HDD, (emektarın gözünü yiyeyim!)[/li]
* /dev/sdd, Western Digital 1 Tb HDD (ne umutlarla satın almıştım seni;: rezil!)
Alper Oğuz dedi ki,
14 Eylül 2010 @ 21:06
@fadike, olaya yanlış yaklaşmışsın. Son ölçtüğün WD 1 TB disk usb portundan bağlı ve usb portunun en fazla iletim hızı 30-35 MB/sn ile sınırlıdır. Ayrıca USB portunun bir kötülüğü de aktarım sırasında %5-10 arası bir cpu yemesidir. e-SATA’da böyle bir cpu zamanı harcanmıyor.
Ayrıca 3.5″ diskler 2.5″ dizüstü disklerinden daha performanslı oluyor, normaldir. Yani 3.5 ile 2.5″ bir diski de karşılaştırmak yanlış olur.