Alper'in günlüğü

Dün Pardus 2009.2 kurulu olan dizüstü bilgisayarımdaki Seagate 320 GB 5400 rpm diskimi yine Seagate 500 GB 7200 rpm bir diskle değiştirdim. Makinede gözle görülür bir başarım artışı olduğundan, herkeste gördüğüm 7200 rpm disklere karşı olan çekinceyi biraz olsun azaltabilmek için basit bir inceleme yapmış olmayı sitedim. Doruk’un deyimiyle rakamları konuşturacak olursak:

Önce en basit ölçüm yolumuz hdparm ile bakalım, hdparm diskin sıralı okuma performansına bağımlı.

5400 rpm disk:

hdparm -t /dev/sdb
/dev/sdb:
Timing buffered disk reads:  186 MB in  3.02 seconds =  61.65 MB/sec

7200 rpm disk:

hdparm -t /dev/sda
/dev/sda:
Timing buffered disk reads:  296 MB in  3.01 seconds =  98.30 MB/sec

5400 rpm diskin ön belleği 8 MB, 7200 rpm diskin ön belleği ise 16 MB. Bu da başarımda fark yaratabileceğinden -T ile onları da ölçtüm, ancak %3 gibi ufak bir fark çıktı.

Sıralı okumada çok ciddi bir fark oluştu. Ancak günlük hayattaki kullanımda bence çok daha önemli olan rastgele erişimler. Çünkü video ya da ISO dosyaları ile çalışmak dışında normal bir kullanımda dosyaların boylarının küçük olması ve aynı anda birden fazla uygulamanın disk erişimleri çok fazla kafa hareketine neden oluyor. Bunu ölçmek için Seeker adlı güzel bir uygulama buldum. Aşağıdaki raporlarda yer alan linklerden indirebilirsiniz. Çok ufak bir C programı, gcc ile hemen derleyip kullanabilirsiniz. Uygulama 512 byte’lık okumaları diskin rastgele noktalarından yaparak mekanik bir disk için gerçekten en kötü senaryoyu yaratmış oluyor.

5400 rpm disk:

seeker /dev/sdb
Seeker v2.0, 2007-01-15, http://www.linuxinsight.com/how_fast_is_your_disk.html
Benchmarking /dev/sdb [305245MB], wait 30 seconds…………………………
Results: 45 seeks/second, 22.17 ms random access time

7200 rpm disk:

seeker /dev/sda
Seeker v2.0, 2007-01-15, http://www.linuxinsight.com/how_fast_is_your_disk.html
Benchmarking /dev/sda [476940MB], wait 30 seconds…………………………
Results: 57 seeks/second, 17.42 ms random access time

Evet rastgele okuma testlerinde de ciddi bir fark görünüyor.

Bu iki testte de sadece okuma performansını ölçmüş olmam bir eksiklik. Özellikle raid dizisi olsaydı, örneğin parity kullanan raid-5 bir diziyi rastgele yazma testi ile ipin ucuna götüreceğime eminim. Ancak çalışan ve kullanılan bir sistemde yazma başarımını bir disk bölümünde ölçebilirdim ve bu sefer diskin geometrik olarak sadece belirli bir bölgesi ile sınırlı kalırdım. Ayrıca elimde hazırda yazma başarımını ölçen bir uygulama yoktu. Ancak Seeker üzerinde kolayca değişik yapılabilir, tabi o zaman diskin farklı noktalarındaki başarımın etkisinin sonuca yansıması için sadece boş bir diskte ya da diskin %99′unu kaplayan boş bir disk bölümünde uygulanabilirdi.

Bu arada diskin dış bölümleri ile iç bölümleri arasındaki farkı da gözlemleme fırsatım oldu. dd ile disk bölümlerimi yeni diske kopyalarken %30′luk kapasitedeki ilk yarattığım partition’a kopyalama ortalama 75 MB/sn hızda başlayıp 70 MB/sn ile biterken, sonraki %70′lik bölümü kopyalama ortalama 60 MB/sn ile başlayıp 55 MB/sn ile bitti. Kopyalama sırasında dd’nin PID’ine -USR1 sinyali gönderirseniz (kill -USR1 pid), bitişte alacağınız hız ve GB bilgilerini o anda alabiliyorsunuz. Bu da geleneksel bir davranış olan takas alanının diskin ilk bölümü yapılmasını doğruluyordu.

Test sırasında 7200 rpm’lik disk dizüstü bilgisayarda dahili olarak takılıyken, 5400 rpm’lik disk e-SATA portundan bağlıydı. e-SATA; USB gibi disk performansını düşürmüyor, dahili portlardan farkı yok. Yine de eski diski kasaya takıp, Pardus çalışan CD ile açarak sonuçları doğruladım.

Önemli bir nokta da; en çekindiğim nokta olan 7200 rpm diskin kasa içinde ısı yaratması durumu tam tersi şekilde sonuçlandı. 7200 rpm disk ile hem boştayken hem de yoğun disk uygulamalarında makinenin genel sıcaklığı daha düşük seyrediyor. Örneğin eski diskte boştayken işlemci sıcaklığı hep 50 C derece arasında dolaşıyordu. 7200 rpm diski taktığımdan beri boştaki cpu sıcaklığı 45 C derecenin altına kadar iniyor. Md5 özeti çıkarma ya da büyük bir dizini tar’lama gibi diski yoğunlaştıran işlerde iki disk arasındaki sıcaklık farkı 10 C dereceye kadar çıktı. Bu bir dizüstü olduğundan kasa içindeki her şey işlemcinin de sıcaklığını arttırıyor. O nedenle sabit disk veya optik sürücü çalışırken işlemci sıcaklığı da bir miktar artıyor. Bendeki sensors-detect sadece işlemci sensörlerini bulduğundan diğer sensörleri ölçemedim, çok da uğraşmadım.

Sonuç olarak; eğer henüz fiyatı makul seviyelere inmeyen SSD’lere ulaşamıyorsanız, dizüstü bilgisayarınız için kesinlikle 7200 rpm bir disk öneririm. Fiyat açısından aynı kapasitedeki 5400 rpm disklere göre sadece 20-30 TL daha pahalı olan 7200 rpm diskler sayesinde SSD’ler alınabilir seviyelere ininceye kadar disk handikapını biraz olsun hafifletebilirsiniz.

Tüm sistem yöneticilerimizin gününü kutlarım. Geçen yıl bir günce yazmıştım, bu sefer üşeniyorum, oradan bakıverin gerekirse.

Bugün PCLabs‘ta ilginç bir habere rastladım. ABD’de telif haklarının korunması konusunda “çeşitli” çalışmalar yapan MPAA, RIAA ve IIPA adlı kuruluşlar biliniyordu. Bunlardan ABD çıkarlarını gözetme misyonuna sahip olan IIPA‘in Special 301 adlı bir tür kara listesi de varmış. Türkiye de izlenenler olarak bu listede yerini almış durumda.

Burada PCLabs editörlerinden Murat Gamsız’dan alıntılayayım:

Edinburgh Üniversitesinden Andres Guadamuz bir araştırma yapmış ve IIPA’nın Amerikan hükumetine açık kaynağın korsanla eş tutulmasını, hatta tehdit listesine alınmasını öngören bir istekte bulunuğunu tespit etmiş. Endonezya, Brezilya ve Hindistan’ın Special 301 listesine alınmasını, zira bu ülkelerin açık kaynak kullanımı teşvik ettikleri ve dolayısıyla da Amerikan yazılım şirketlerinin zarara uğradığı belirtilmiş. Telif hakları ile ilgili algının da zayıflamasına yol açıyormuş açık kaynak kullanımı. Bir bakıma yazılımın mutlaka parayla alınacak bir şey olduğu algısı desek yeridir.

Türkiye raporunun yaptırımlar bölümünde en çok P2P ağları üzerinde durulmuş. Tam da İstanbul Vatan Caddesi’nde Bilişim Suçları Üssü‘nün temelleri atılırken ilginç bir rastlaşma oldu. Umalım da birçok yönden dışa bağımlı olan ülkemiz özgür yazılım ile korsanın ayrımını yapabilsin.

Hayır fragmantasyondan veya fsck’ten bahsetmeyeceğim. İstanbul’da 9 Eylül’deki yağmurun ertesinde bir GSM operatörünün sistem odasında bulunan sunucularımıza erişimimiz kesilmişti. Ne Internet’ten ulaşabiliyorduk ne de IVR servislerimiz yanıt veriyordu. Henüz sel haberleri de televizyonlarda yeni yeni çıkmaya başladığından ilgili olabileceğini ilk anda düşünememiştik. Atladık arabaya, Maslak’tan İkitelli’ye 3.5 saatte gittik.

Vardığımızda sistem odasının hali şöyleydi:

(büyük halleri için resimlere tıklayabilirsiniz)

Binaya 5-6 basamakla giriliyor. Buna rağmen sanırım suyun geldiği seviye 1. ve 3. resimlerdeki çamur izinden anlaşılıyordur. Tabi zavallı  HP ML370 sunucu rack’e vidalı olduğundan kaçıp kurtulamamış..

Sunucu ve içerdiği IVR kartlarından umudu kesmiştik. Ancak disklerdeki verilerin bazılarının yedeğinin olmadığı ortaya çıkınca şansımı denemeye karar verdim. Disklerin ikisi de 36 GB U320 SCSI. Önce güzel bir temizlik yaptım (ne kadar oluyorsa artık):

Aşağıdaki iki disk arasındaki 7 farkı bulanı parlak bir sistem yöneticiliği kariyeri beklemektedir.

Bundan sonra bir gün kadar diskleri sıcak bir cihazın üzerinde kurumaya bıraktım ve ilginç bir şekilde yıkanan iki disk de sorunsuz bir şekilde çalıştı, içindeki verileri rahatça kopyaladım. Ne demişler? Çıkmadık candan ümit kesilmezmiş.

Diskleri envanterden düşmeye muhasebecimizi ikna ettikten sonra içini açıp duvarıma asmayı planlıyorum.

Binayı su bastığı sıradaki güvenlik kamerası görüntülerine buradan ve buradan ulaşabilirsiniz.

Geçenlerde e-posta’larımı Google’a teslim etmiştim. MX kayıtları bile Google tarafından kolayca ulaşılabilecek bir yerde bulunmuyorken, Jabber için yapılması gerekenleri bulmanın kolay olmaması normal sayılabilir mi bilmiyorum. Her neyse, ileride gereksinim duyabilecekler için DNS alan (zone) dosyasına eklenmesi gerekenleri buraya yazayım:

Önce MX kayıtları:

@      IN     MX    10 ASPMX.L.GOOGLE.COM.
@      IN     MX    20 ALT1.ASPMX.L.GOOGLE.COM.
@      IN     MX    30 ALT2.ASPMX.L.GOOGLE.COM.
@      IN     MX    40 ASPMX2.GOOGLEMAIL.COM.
@      IN     MX    50 ASPMX3.GOOGLEMAIL.COM.

MX sunucusu daha fazla var ama farklı gruplardan bunları harmanladım. Google’ın docs, calender vb hizmetlerine kolay ulaşabilmek için CNAME de tanımlayabiliyorsunuz:

posta     IN     CNAME    ghs.google.com.
takvim    IN     CNAME    ghs.google.com.
belgeler  IN     CNAME    ghs.google.com.

Son olarak da kendi alan adınızdan Jabber (yani Google Talk) kullanmak için eklemeniz gerekenler:

_xmpp-server  IN SRV 5 0 5269 xmpp-server.l.google.com.
_xmpp-server  IN SRV 20 0 5269 xmpp-server1.l.google.com.
_xmpp-server  IN SRV 20 0 5269 xmpp-server2.l.google.com.
_xmpp-server  IN SRV 20 0 5269 xmpp-server3.l.google.com.
_xmpp-server  IN SRV 20 0 5269 xmpp-server4.l.google.com.
_jabber._tcp  IN SRV 5 0 5269 xmpp-server.l.google.com.
_jabber._tcp  IN SRV 20 0 5269 xmpp-server1.l.google.com.
_jabber._tcp  IN SRV 20 0 5269 xmpp-server2.l.google.com.
_jabber._tcp  IN SRV 20 0 5269 xmpp-server3.l.google.com.
_jabber._tcp  IN SRV 20 0 5269 xmpp-server4.l.google.com.
_xmpp-client._tcp  IN SRV 5 0 5222 talk.l.google.com.

Pidgin vb Jabber istemcisine ise bilgileri şu şekilde giriyorsunuz:

Kullanıcı adı: sadece hesap adı, sona alan adı eklenmiyor.
Alan adı: sadece alan adınız.
Bağlantı sunucusu: talk.google.com
Port: 5222 ve SSL/TLS’i işaretliyoruz.
Kaynak: Genelde Home ayarlı gelir, aynı anda birden fazla Jabber açmıyorsanız değiştirmenize gerek yok.

Google’ın bir banka ve GSM operatörü kurmasını bekliyorum. Bu sayede maaş hesabımı ve cep telefonumu da Google’a teslim edebilirim.

Son olarak Godaddy; hiç kredi kartımı kaydetmediğim ve auto-renew seçmediğim halde, bitmek üzere olan alan adlarım ve derneğin SSL sertifikası için kredi kartımdan para çekmeye çalışınca oradan taşınma kararı aldım. Neyse ki sanal kart kullanmıştım para çekemediler. Zaten para çekemediklerine dair uyarı attılar da öylece haberim oldu. Şimdilik Domainsite‘a taşınmaya başladım. İyi (basit-hızlı) görünüyor, sayfaları Godaddy’deki gibi yüzlerce reklamla kaplı değil.

Şu an itibariyle Apache‘nin sitesindeki mesaj:

The Infrastructure Team of The Apache Software Foundation is currently investigating a potential compromise of one of our servers. For security reasons most apache.org services are therefore offline, but will be restored shortly. We apologies for any inconvenience this may cause.

10:42am UTC: Compromise was due to a compromised SSH Key, not due to any software exploits in Apache itself.

More details soon.

10:53am UTC: We have restored services on our european mirror machine which was not compromised. DNS should be shifting you over right about … now..

Geçmiş olsun.

Bugün Temmuz’un son Cuma’sı, yani Dünya Sistem Yöneticileri Günü.

Sistem yöneticinize alabileceğiniz hediyelerden bazıları.

Ve şarkımız:

http://www.youtube.com/watch?v=FE_p5N89XQI&

Bugün PHP Classes‘da yazdığına göre, Hindistan PHP geliştirici sayısı olarak dünya birincisi olmak üzereymiş.

Üstelik bundan birkaç yıl önceki istatistiklerde ABD’deki PHP geliştirici sayısı genelin %20′si, Hindistan’daki geliştirici sayısı ise %3′ün altında iken, bugünlerde çok büyük bir artışla neredeyse eşitlenmiş olması (ABD:%11,8 / Hindistan:%10,5) ilginç bir ivmeye işaret ediyor.

Bu siteye erişim mahkeme kararıyla engellenmiştir.

T.C. Beyoğlu Cumhuriyet Başsavcılığı’nın 24.03.2009 tarih ve 2009/25 sayılı kararı gereği erişime kapanmıştır.

Evet PCLabs, Asus, AMD ve Kingston bir araya gelmiş ve Şırnak’taki 5 adet ilköğretim okuluna Pardus yüklü PC bağışı yapmışlar. Katılan tüm firmaları ve PCLabs ekibini tebrik ediyor, ileride başka firmaların da katılımlarını diliyorum.